تبلیغات
مشاوره - می دونید چه چیزی دانش آموزان رو به هیجان می آورد؟
 

می دونید چه چیزی دانش آموزان رو به هیجان می آورد؟

نوشته شده توسط :افراشته
یکشنبه 24 آذر 1392-08:13 ب.ظ


هر آن چه که دانشآموزان را به هیجان میآورد، عصبانی می کند، سرخورده و مایوس می سازد یا ناخوشایند می سازد، می تواند منجر به اضطراب در دانشآموزان شود.این چیزها می تواند شامل فکر و خیال ناشی از امتحان قریب الوقوع یا بروز یک جریان جدید در زندگی، خانواده یا مدرسه باشد. در ضمن تصمیم گیری های مهم و مشکل در امر تحصیل و زندگی یا فشارهای ناشی از محیط خانواده و مدرسه یا تاثیرات مخرب ناشی از فوت عزیزان و بستگان می توانند باعث بروز اضطراب شوند.معذالک داشتن میزان محدودی اضطراب خوب است. اگر ما برای خود دور از استرس تعیین کنیم یا مجبور شویم یک وظیفه دوست نداشتنی را انجام دهیم و سپس به خوبی از عهده انجام آن برآییم یا این که بدانیم مطالبه ای که خودمان از خود داشته یا از ما خواسته شده است به جا و صحیح بوده است، آن گاه حال و هوای بهتری احساس می کنیم. در صورتی که استرس مرتبا تکرار شود و ابعاد آن نیز وسیع باشد ما را ضعیف ساخته و اساس زندگی ما را از هم می پاشد.بسیاری از شکایت های کودکان در دوران ابتدایی مدرسه همچون درد معده یا سوزش سر دل یا دردهای پراکنده دیگر، ناشی از وجود یک اضطراب نهفته در کودکان است که وجود اختلا ف در خانواده و نگرانی در پدر و مادر می تواند از علل آن باشد این نگرانی مستقیما به کودک انتقال یافته و با این شکایات بروز می کندشایع ترین اختلالات اضطرابی عبارتند از:

اضطراب جدایی (Anxiety Separation)

اضطراب امتحان(Anixiety EXam)

اضطراب اجتماعی (Anxiety Social)

ترس از مدرسه (Phodia School)

مقدمه :

ما در این مقاله سعی حخود را بنا بر چگونه و عوامل ایجاد استرس در دانش آموزان ابتدایی و راههای پیشگیری از آن یعنی اینکه هر چه قدر سن ما بیشتر باشد مجرب تر می شویم و بهتر می دانیم با آن چه که روزانه پیش میآید برخورد کنیم و می دانیم چگونه باید با مسائل برخورد کنیم که تعادل زندگی مان برهم نخورد. ما یاد می گیریم که چگونه باید در برابر امور غیره منتظره عکس العمل نشان دهیم. ما قادر خواهیم بود نقطه نظرات و رفتار خود را با مقتضیات زمان تطبیق دهیم و یک استراتژی غلبه بر استرس را به بهترین نحو ترتیب دهیم. اما در موارد حوادثی که ایجاد آن برای کودکان نقطه عطف زندگی آن ها به شمار می رود مثلا مرگ یکی از بستگان بسیار نزدیک یا تغییر محل زندگی یا مدرسه، واکنش آن ها در این موارد مهم زندگی کودکان در این سن برای آن که بتوانند همواره با اضطراب های زندگی با موفقیت کنار بیایند، ما به عنوان معلم یا اولیا باید بتوانیم نگاهی بر عوامل به وجود آورنده استرس بیندازیم و به آن نزدیک تر شویم. باید مشخص سازیم که آیا عکس العمل های جسمی و روحی آن ها عاقلا نه است.

از مطالعاتی که به عمل آمده چنین برمیآید که در تعدادی از افراد غلبه بر اضطراب یک عامل ذاتی است و در تعدادی دیگر یک جریان یادگیری است.

در نهایت طرز تربیت افراد و تمرینات عملی در این مورد تاثیر به سزایی می تواند داشته باشد.

 

 

 

 

رابطه اضطراب و افسردگی

اضطراب یكی از دلایل و علل آشكار افسردگی است . بعضی از افسردگی ها به هنگام شب می آید و شروع آن معمولاً آهسته و مخفی است . اولین نشانه آن كم شدن نیرو است كه ممكن است تا حدی قابل توجه باشد . بیمار مدت كوتاهی به جر و بحث می پردازد ، خسته است و دلیل آن را انجام كارهای زیادی می داند كه در طول روز انجام داده است . لیكن پس از یك یا دو هفته این تعبیر او را راضی نگه نمی دارد و در اینجاست كه به یكی از دو موضوع فكر می كند كه آیا به بیماری عصبی یا به یكی از بیماریهای جسمانی دیگر دچار شده است .

به هر حال این تفكر او را مضطرب گردانیده و این اولین علامت افسردگی اوست و پس از آن كه مدتی مرحله اضطراب به طول انجامد آستانه افسردگی می رسد و بیمار غمگین و افسرده می گردد .

حمله این بیماری ممكن است در یكی از مراحل تكامل به انتها برسد . حملات دوره ای اضطراب در بعضی مواقع امكان دارد یك رشته حملات افسردگی خفیف بوده باشد كه به آستانه افسردگی برسد . اگر اضطراب شدید است تقریباً به طور مشخص افسردگی می باشد و اگر منشاء اضطراب بیماری جسمانی و یا ترس و از اینگونه بیماری هاست فرد بیمار هر چه زودتر باید به پزشك مراجعه كند ، به هر حال بیماری افسردگی با اضطراب رابطه مستقیم دارد و افسردگی ناشی از اضطراب است .

اضطراب یكی از شایع ترین اختلالات نوروتیك است كه همه انسان ها در شرایط مختلف آن را تجربه می كنند و دارای انواع و درجات مختلف است كه یكی از انواع آن اضطراب در زمان امتحان است كه دانش آموزان در زمان ارزیابی در پایان سال تحصیلی دچار آن می شوند.در تعریف اضطراب امتحان باید گفت: نوعی مشغولیت ذهنی است كه دانش آموز درباره نتیجه امتحان و یا در ارزیابی خود به همراه دارد. اضطراب سازنده نوعی از اضطراب است كه شخص را برای فعالیت درسی و برنامه ریزی منظم تر سوق می دهد و معمولاً شخص را فعال و توانمند می سازد تا بتواند نتیجه بهتری از مطالعه خویش به دست آورد.
اضطراب مشكل آفرین نوعی از اضطراب است كه با دلهره و تشویش زیاد همراه بوده و با درگیری ذهنی و تصوری كه مبنی بر موفق نبودن در امتحان است، وسواس مطالعه كردن مثل خواندن بیش از حد، بی توجهی به خواب و غذا همراه می شود.

نشانه های اضطراب سازنده   
۱ـ دانش آموز علاوه بر نشان دادن حساسیت مناسب به درس، روند زندگی معمولی خویش را ادامه می دهد. مثل: خوردن، خوابیدن و حرف زدن با خانواده.

۲ـ دانش آموز هنگام مطالعه نوعی از هیجان مثبت دارد.

۳ـ بیشترین وقت خود را برای خواندن درس صرف می كند نه همه وقت خویش را.   
۴ـ با آرامش و اطمینان بیشتری مطالعه می كند

۵ ـ عوامل محیطی تاثیر كمتری بر او دارند

۶ ـ آنچه را كه مطالعه می كند به راحتی می تواند در ذهنش نگه دارد و یا به حافظه بسپارد
.
 نشانه های اضطراب مشكل آفرین
 
۱ـ بدون اطمینان درس می خواند.

۲ـ در موقع خواندن درس، به نتیجه امتحان بیشتر فكر می كند تا به یادگیری.۳ـ مشغولیت ذهنی بخش وسیعی از ذهن و سیستم روانی اش را در برمی گیرد و موجب می شود درباره موفقیت و عدم موفقیت خود، مطالبی را بر زبان آورد.۴ـ احساس دلشوره و تشویش مداوم دارد. ۵ ـ افكار و نگرش منفی دارد.۶ ـ اضطراب او با نشانه های روان تنی مثل درد در ناحیه معده، شكم و حالت تهوع همراه است.۷ـ اختلال در خوردن مثل پرخوری یا كم خوری.۸ ـ اختلال در خواب، پرخوابی یا كم خوابی یا كرختی روزانه.۹ـ نداشتن تمایل برای خواندن كتاب و گاهی تلاش مضاعف برای بیشتر خواندن درس ها.۱۰ـ لجبازی و بهانه گیری های مختلف می كند.۱۱ـ گریه های طولانی و بی علت دارد.  
* علل وجود اضطراب امتحان          

۱ـ كمال گرایی یا ایده آل بودن (شخص دوست دارد همیشه جزو برترین ها باشد.)۲ـ نداشتن آمادگی قبلی (شخص به خاطر مطالعه ناكافی و یا برنامه ریزی منظم یا ضعف بنیه علمی دچار اضطراب می شود.)
۳ـ ترس از دست دادن موقعیت خویش در خانواده
  
۴ـ فشار بیش از حد والدین (تذكرات مكرر والدین برای مطالعه بیشتر فرزند، او را دچار اضطراب می كند
.)
۵ـ والدین مضطرب (گاهی اوقات والدین مستقیماً چیزی درباره اضطراب امتحان نمی گویند، اما خودشان در زندگی مضطربند. فرزند اضطراب والدین را درونی كرده و روی مسئولیت اصلی خویش یعنی درس خواندن متمركز می كند.)۶ ـ رقابت (دانش آموزی كه در كلاس یا بین اقوام و دوستان خود، نوعی احساس رقابت با آنان دارد.)۷ـ رفتار معلم و مدرسه در جلسه امتحان (سختگیری و مقررات سخت و نامطلوب سر جلسه امتحان، این كه معلم و ناظر امتحان با بیان مطالبی یا مقرراتی اضطراب را در دانش آموز ایجاد می كند.)

۸ ـ مقایسه كردن (والدینی كه فرزند خویش را با دیگران مقایسه می كنند و یا تاكید بر موفقیت دیگران و ضعف فرزند خویش دارند.) 
۹ـ وعده نامناسب دادن (والدینی كه پاداش یا امكان مناسبی را به شرط كسب نمرات برتر (بیست) به فرزند خویش می دهند، احساس از دست دادن پاداش در نظر گرفته شده نوعی اضطراب برانگیز است
.)
 راه حل های عملی برای كاهش اضطراب امتحان

۱ـ مطالعه و مرور بیشتر و تقویت بنیه علمی ( مطالعه بیشتر دانش آموز موجب تقویت اعتماد به نفس در امر یادگیری و پاسخ دهی او در امتحان می شود
.)   
۲ـ پائین آوردن سطح انتظار (هر چه انتظار پائین تر باشد (گرفتن نمره بیست) امكان درونی كردن آرامش و كاهش اضطراب و در نتیجه موفقیت بهتر در امتحان حاصل می شود.)

۳ـ پذیرش توانمندی های خود ( ایجاد این احساس كه من (دانش آموز) تلاش خود را انجام دادم و حتماً موفقیت خوبی را به دست خواهم آورد).

۴ـ توجه به نكات مثبت و موفقیت های گذشته (آن دسته از موفقیت هایی را كه در گذشته تجربه كرده، در ذهن خود بیاورد.)

۵ـ برطرف كردن ضعف بنیه علمی (تلاش برای برطرف كردن ضعف بنیه علمی از طریق كمك گرفتن از دوستان، معلم یا دانش آموزان زرنگ و كتاب های كمك درسی...)

۶ ـ مقایسه با خود (ایجاد این فكر كه هر كسی توانمندی های مخصوص به خود را دارد.)

۷ ـ پرسش و پاسخ های مكرر (پرسش و پاسخ های پی درپی از خود سبب آگاهی از فرآیند یادگیری، پردازش اطلاعات مجدد و تقویت اعتماد به نفس بیشتر و در نتیجه كاهش اضطراب می شود.)

۸ ـ استراحت كوتاه بین زمان های درس خواندن (دانش آموز در حین مطالعه بین درس، فرصت كوتاهی را برای استراحت خود اختصاص می دهد، این امر سبب به یادسپاری بهتر مطالب خوانده شده در ذهن می شده و همچنین سبب تقویت روحیه و سلامت روانی و كاهش اضطراب می شود.)

۹ـ توكل به خدا (یاد خداوند آرام بخش دل هاست، در زمان قبل از امتحان به خداوند توكل كنیم تا هر آنچه را كه خوانده ایم به یاد آوریم.)

۱۰ ـ تنفس عمیق (تنفس عمیق قبل از شروع جلسه امتحان موجب می شود تا اكسیژن بیشتری به مغز برسد و آرامش جسمی بهتری را به دست بیاوریم.

۱۱ـ نگاه كردن به یك یك سؤالات (اگر به یكباره به همه سؤالات امتحانی نگاه كنیم ممكن است در بین سؤالات به سؤالی برخوریم كه یاد نگرفته باشیم و موجب اضطراب شود و در نتیجه سؤالات دیگری را هم كه یاد گرفته ایم، قدرت پاسخگویی را از دست بدهیم.

وظایف خانواده برای كاهش اضطراب          
۱ـ به فرزندان یادآور شویم كه تو زحمات خود را كشیده ای و نتیجه امتحان هر چه باشد برایمان ارزشمند خواهد بود.

۲ـ تلاش كنیم تا فضای درون خانواده در آرامش و سلامت روانی باشد.

۳ ـ سعی كنیم در زمان امتحانات از شركت در مراسم و میهمانی ها و رفت و آمدهای خانوادگی دوری كنیم.

۴ ـ در صورت وجود مشكل در خانواده حتی المقدور در حضور دانش آموز مطرح نكنیم.

۵ ـ با كلام خود سعی در مطرح كردن یا زنده نگه داشتن توانمندی های مثبت فرزندمان داشته باشیم.

۶ ـ از تحقیر و سرزنش مثل تو حساسیت زیاد به درس داری و بی عرضه هستی خودداری كنیم.

۷ ـ ایجاد ارتباط مناسب با فرزند، اگر فرزندمان بخواهد از دلواپسی خود از امتحان موضوعی را به ما بگوید پنهان كاری نكند و یا ترس از بیان احساسش نداشته باشیم.

۸ ـ شرایط منزل را به گونه ای فراهم كنیم كه فرزندمان زودتر از موعد در شب قبل از امتحان بخوابد.

۹ـ ایجاد احساس مثبت در فرزند (با گفتن این جملات «ما به توانمندی های تو آگاه هستیم» و «برای ایجاد ارزش های مثبت تلاش كنیم.») 
۱۰ـ پیشنهاد مصرف مواد لبنی مثل شیر و ماست و مواد قندی در شب قبل از امتحان (تاكید متخصصین تغذیه برای این امر) موجب آرامش فرزندمان می شود
.   
۱۱ـ با حفظ خونسردی و ایجاد آرامش در خودمان، روزهای امتحانی را برای فرزندمان آرام كنیم
.
۱۲ـ زودتر از موعد، فرزندمان را از خواب بیدار كرده تا عوامل محیطی مثل دیررسیدن و ترافیك فرزندمان را دچار اضطراب نكند.

اضطراب و مكانیسم دفاعی 

«اضطراب علامت خطری برای خود است ، بدین معنی كه انگیزه های غیر قابل قبول در طلب به دست آوردن خود آگاهی است ، زمانیكه این علامت به خود آگاهی می رسد خود برای مقابله با اضطراب دست به اقدام می زند . دو نمونه از این اقدامهای دفاعی سركوبی  و انكار است . تلاش هردو مكانزیم این است كه با فراموش كردن یا منكر شدن چیزی را نا خود آگاه كنند .»

به عبارتی دیگر وقتی اضطراب ظاهر می شود مفهوم آن این است كه در اندرون شخص چیزی تعادل روانی او را درهم می ریزد .

اضطراب هشداری است برای ایگو كه یك غریزه ناپذیرفتنی  می خواهد خود را به ناخود آگاه رسانده و ظاهر شود . این هشدارایگو را برمی انگیزد تا در مقابل فشار روانی مقاومت كند . اگر دفاع موفقیت آمیز باشد  اضطراب رفع و كنترل می شود اما بسته به نوع دفاع بكار بسته شده ، شخص ممكن است علائم نوروتیك مختلف نشان دهد . كمال مطلوب این است كه با بكار بستن مكانیسم واپس زدن (repression) تعادل روانی مجدداً برقرار شده و علامتی ظاهر نگردد ، چون این مكانیسم با انتقال غرایز و آثار و تصورات مربوط به آن به نا خود آگاه ، بطور كامل آنها را تحت كنترل در می آورد .

معهذا در خیلی از موارد مكانیسم واپس زدن موثر نیست و به مكانیسم های دفاعی فرعی نیز احتیاج پیدا می شود . این دفاعها عبارتند از : تبدیل (conversion) ) جابجایی (disp;acement) و پسرفت (regression) كه به وسیله آنها اضطراب تظاهر نسبی و تغییر شكل یافته پیدا كرده و بسته به نوع مكانیسم مسلط ، به صورت علائم هیستری ، اختلال فوبیك و وسواس ظاهر       می گردد .

اگر واپس زدن به قدر كافی موثر واقع نشده و مكانیسم های فرعی نیز بكار گرفته نشود ، اضطراب به صورت تنها علامت ظاهر می شود و اگر سطح نگرانی از حد هشدار بالاتر رود ممكن است به صورت حملات هراس درآید .

در مقابل بیمار مبتلا به اضطراب ، درمانگر باید دو سئوال را برای خود مطرح سازد ، كه هر دوی آنها مربوط به عمل اضطراب در جریانات روانی منجر به حصول علائم است :

1-   غریزه درونی كه بیمار از آن می ترسد چیست ؟

2-   نتایجی كه بیمار از بروز آنها می ترسد كدامند؟

اضطراب ، بسته به ماهیت نتایجی كه بیمار از آنها می ترسد به انواعی تقسیم می شود.

ریشه فرمهای مختلف اضطراب و همچنین شكل ظاهری آن در نقاط مختلف بستگی به چگونگی رشد و پرورش دوران كودكی شخص دارد .مثلاً اضطراب های آنی به دوران شیر خوارگی فرد و اضطراب جدایی به مرحله بالاتر و ترس از عدم تطابق خواستهای والدین  برمی گردد .

انواع اضطراب

اضطراب را صاحب نظران به انواعی با ویژگیهای خاص و تعاریف مورد نظر خود تقسیم می نمایند . اضطراب دونوع است:  

1- اضطراب بهنجار : بهنجار و طبیعی شامل آن لحظات اضطراب آوری است كه برای مثال شخص قبل از ورود به جلسه امتحان تجربه می كند . مقدار هنجاری از اضطراب مانند دیگر تنش های عاطفی می تواند خود یك انگیزه برای رفتار باشد مثلاً دانش آموری كه درسی را خوب یاد نگرفته است ممكن است با اضطراب واكنش نشان دهد و همین اضطراب مانع از موفق بودن او در امتحان یا داوطلب شدن برای پاسخگویی به درس باشد در عین حال این اضطراب می تواند او را بر انگیزد تا درس را به خوبی یاد بگیرد تا برآن حالت خویش غلبه كند .

2- اضطراب نا بهنجار : اضطرابی كه شامل احساسات و رفتاری است كه از كارآیی عملی شخص جلوگیری به عمل می آورد .  در اضطراب شدید و مزمن شخص در یك حالت فشار قرار می گیرد ، چنین فردی از سردرد ، پشت درد شكایت دارد و همه اوقات احساس خستگی می كند و احساس شدیدی از ناكامی دارد و حالت ترس او از چند دقیقه تا چندین روز و ماه می تواند دوام كند.

اضطراب می تواند مقدمه ای برای تجربه ناكامی و تعرض باشد مثلاً دانش آموزی كه در باره امتحان مضطرب است ، با اندیشیدن در باره چاره ای مانند شركت نكردن در امتحان یا پیدا كردن بهانه ای برای به عقب انداختن امتحان از یك حالت تعارض رنج می برد .

البته همه دانش آموزان عملاً از اضطراب امتحان رنج می برند شاید دانش آموز زرنگی كه اغلب نمره 20 می گیرد بیش از دانش آموزای كه توانش از متوسط كمتر است از امتحان دلهره و اضطراب داشته باشد .

بنابراین می توان گفت كه حتی در مورد دانش آموزانی هم كه دارای توانائیهای ذهنی متوسط هستند اضطراب به گونه ای قابل ملاحظه در پیشرفت و موفقیت تحصیلی آنان مداخله دارد .

دلایل ترس و اضطراب امتحان

علل اضطراب امتحان به شرح ذیل مشخص می شود :

1-   نداشتن آمادگی كافی برای امتحان .

2-   وجود رقابت درسی در بین دانش آموزان .

3-   سخت گیری بیش از حد خانواده .

4-   - ترساندن كودك از امتحان به وسیله خانواده یا اولیای مدرسه .

5-   - برخی مسائل و مشكلات روانی مثل وسواس و غیره .

بسیاری از محقین نقش عوامل شناختی را در ایجاد اضطراب امتحان خیلی موثر می دانند .

وین : در مطالعات خود در زمینه نقش عوامل شناختی در ایجاد اضطراب به این نتیجه رسید كه بچه های پر اضطراب نسبت به بچه های كم اضطراب بیشتر به تكالیف بی ربط و حرف زدن با خود می پردازند .

زیو – لوز : وجود اضطراب امتحان در میان طبقات پایین افكاری بی ارتباط تكلیف هستند . در كودكان این مسئله تا حدودی فرق می كند . در بچه های پر اضطراب نیز مانند بزرگسالان افكار تضعیف كننده تكلیف و ارزیابی منفی از خود وجود دارد ، اما در این گونه بچه ها افكار تسهیل كننده تكلیف نیز گزارش شده است . پس فرقی كه بین بزرگسالان و كودكان در زمینه اضطراب وجود دارد این است كه در بزرگسالان فقط افكار تضعیف كننده وجود دارد ، در حالی كه در كودكان هم افكار تضعیف كننده و هم تسهیل كننده تكلیف وجود دارد .

«مطالعات ساراسون و همكارانش نشان داده كه پیشرفت تحصیلی و هوش یك همبستگی منفی با اضطراب امتحان دارد ، البته از این مسئله نمی توان برداشت علمی كرد . بدین صورت كه اضطراب امتحان ضرورتاً موجب كاهش 1یشرفت تحصیلی می شود .

رابطه اضطراب و عملكرد تحصیلی یك رابطه غیر خطی است بدین منوال كه اضطراب اثر مثبت دارد و موجب پیشرفت عملكرد می شود ، اما اضطراب شدید باعث اختلال در عملكرد می شود .

افراد كم اضطراب در شرایط امتحان كه منحصراً اضطراب آور است كاركرد بهتری دارند و در حالی كه افراد پر اضطراب در شرایط آرام و بدون اضطراب كاركرد بهتری از خود نشان می دهند .»

راه مقابله با اضطراب

برای مقابله با ناكامی دو راه وجود دارد . نخست: كوشش در جلوگیری از شرایط و موقعیتهای محیطی ناكامی زا .   دوم: كمك به كودكان در آموختن تحمل ناكامی . بی تردید هر یك از دو راه از محاسن و معایبی برخوردار است . كوشش در جلوگیری از شرایط محیطی ناكامی زا مثلاً بهبود  در روحیه كلاس ، انضباط ، رفتار درست مربیان در جلسه امتحان به پیشرفت و موفقیت كودكان كمك می كند .

«در آموختن تحمل ناكامی از راههای زیر می توان عمل كرد :

1- مربی می تواند واكنشهای عاطفی مناسب را از طریق راهنمایی ، مثال و رفتارتائید كننده به نوجوان بیاموزد . مثلاً اگر دانش آموزی در امتحانی موفق نشد زود عصبانی نشده بلكه با تشویق و دادن فرصت كوتاهی او را كمك كند .

2- معلم در برطرف كردن تهدید یا ترسی كه موجب شكست دانش آموز شده كوشش كند .

خلاصه روشهای دیگری هم برای غلبه بر اضطراب ناشی از امتحان وجود دارد كه عبارتند از :

1-   استفاده از امتحانات فرضی كه دارای فواید زیر است :

الف) در تعیین میزان اضطراب نسبت به آزمون اصلی مفید است .

        ب) برای خنثی كردن تدریجی حساسیت فرد نسبت به آزمون اصلی و جلسه امتحان مفید است .

        2- آشنایی با روشهای مطالعه صحیح .

       3- انتخاب محل مناسب برای امتحان .

       4- تعیین وقت امتحان .

       5- مهارتهای گوش كردن را فرا بگیریم .

       6- برخورد معلم با دانش آموزان در جلسه امتحان صحیح و اطمینان بخش باشد

      7- ترس از شكست را از خود دور كنیم .»

در مورد اختلالات روانی اضطراب تحقیقاتی در جنبه های مختلف و در مراحل متفاوت زندگی انجام گرفته است كه در این مقوله به چند مورد اشاره می شود .

الف : تحقیقات خارجی 

هیل و ساراسون در مقاله خود تحت عنوان رابطه بین اضطراب امتحان و تقابل آن با عملكرد در مدرسه و امتحان در دوران ابتدائی  ضمن مطالعه و تحقیق 713 كودك دبستانی برای مدت 4 سال به این نتیجه رسیدند . كودكانی كه اضطراب امتحان زیادی داشتند نسبت به آنهایی كه اضطراب كمی داشتند نمرات كمتری     می گرفتند .

و فیلد در كتاب خود تحت عنوان انگیزش پیشرفت جهت گیری های معاصر در تئوری و تحقیق كه در سال 1980 میلادی نوشته به نقل از نتیجه تحقیقی كه به وسیله هیل بنام انگیزش ارزیابی و خط مشی تست های آموزش انجام گرفته است می نویسد كه : چنانچه شرایط امتحان افراد مضطرب را تغییر دهیم عملكرد آنها در آزمون متفاوت خواهد شد .

رنه اسپیتز مطالعاتی در باره اضطراب در كودكان انجام داده و می نویسد : بیشتر مواد روگردانی از مدرسه و درس (مدرسه هراسی) ممكن است موجب اضطراب و نیز جدایی از مادر ناشی می شود .

كاتز  نرخ بالای اضطراب امتحان  در طبقات پایین را ناشی از عدم تحریك و تقویت فعالیتهای هوشی می داند . كودكان در آن خانواده ها با كمبود حركات هوشی روبرو هستند این امر به همراه تنبیه شدید به دلیل سرپیچی از دستورات بزرگسالان موجب بروز اضطراب در كودكان می شود .

یک تحقیق داخلی درباره علل اضطراب در دانش آموزان ابتدائی انجام شده است كه این تحقیق به نتایج زیر رسیده است :

1-   بهره هوشی در میزان اضطراب موثر است .

2-   میزان تحصیلات والدین در اضطراب دانش آموزان تاثیر دارد .

3-   مردودی سالهای قبل سبب اضطراب می شود .

4-   بین اضطراب دانش آموزان دختر و پسر از نظر تعداد تفاوت معنی داری وجود ندارد .

اضطراب به عنوان یك بیماری اثر نامطلوب برجسم و روان انسان می گذارد و در هر سنی بنابه مقتضیات آن سن اثرات متفاوتی دارد .

وی می نویسد برای از بین بردن این مشكل بایستی به كودكان آموخت كه بر اضطراب خود غلبه كرده و نگذارند اضطراب مانع موفقیت وپیشرفت آنها در كارهایشان شود.

ایشان چند دانش آموز دوره راهنمایی را به مدت سه ماه برای تحقیق خود در نظر گرفته و در هنگام امتحان شفاهی و كتبی آنها حضور پیدا می كند و در نهایت به این نتیجه رسیده است كه تعدادی از این دانش آموزان دارای اضطراب بیشتری می باشند . پس از صحبت با آنها و تماس با والدین آنان متوجه شدند كه والدین آنها در حقیقت عامل این مسئله بودند . چرا كه بچه ها را از آوردن نمره كم و امتحان ترسانده اند و این كار بر روی عملكرد بچه ها در مدرسه اثر منفی گذاشته است و فرضیه ایشان كه بین اضطراب دانش آموزان و رفتار والدین رابطه وجود دارد در این بررسی به اثبات رسیده است .

لازم به ذكر است كه این دانش آموزان در اثر داشتن اضطراب دچار اختلالات و مشكلات دیگری هم شده اند از قبیل منزوی شدن ، افسردگی و . . .  .

تحقیقی دیگر موضوع بررسی اثر اضطراب امتحان بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان سال سوم ابتدائی صورت گرفته است .

ایشان در این بررسی متغیرهای پژوهش خود را اضطراب امتحان و پیشرفت تحصیلی و متغیرهای كنترل را سن و جنسیت در دانش آموزان سوم ابتدائی در نظر گرفته است و با این فرضیه كه:آیا اضطراب امتحان برپیشرفت تحصیلی دانش آموزان ابتدائی تاثیر دارد ؟ به بررسی می پردازد و از روش تجربی بهره مند    می شود .

در این تحقیق ، محقق جامعه آماری خود را از دانش آموزان كل شهرستان سبزوار به تعداد 6715نفر پسر ودختر در نظر و از كلاسهای سوم دبستان تربیت اسلام آباد به شكل تجربی نمونه آماری انتخاب می نماید . در این روش سه نوع متغیر مستقل ، وابسته و مزاحم به شكل تجربی مورد بررسی قرار میگیرد .

نامبرده جهت دقت نظر در داده های بدست آمده و حصول به نتایج دقیق علمی از میانگین ، واریانس ومجذور آن ، انحراف استاندارد و نمودار هیستوگرام بهره می برد و بالاخره محقق در مقایسه میانگین دو گروه نشان داد كه اضطراب باعث كاهش پیشرفت تحصیلی می شود .

همانگونه كه بیان گردید بیماری عاطفی روانی اضطراب مخصوص دوره خاصی از حیات و زندگی انسان نیست و ممكن است آدمی در مراحل مختلف زندگانی خود ( كودكی ، نوجوانی و جوانی ، بزرگسالی و پیری ) به این بیماری مثل هزاران بیماری كه انسانها را در معرض خطر قرار می دهد دچار گردد . البته لازم به ذكر است تاثیر این بیماری در تمامی سنین یكسان نبوده و در سرنوشت فرد به یك نوع دخالت ندارد . بدون تردید این اثرگذاری در دوره كودكی كه اساس ،شالوده و پایه زندگی او در آینده و سرنوشت آتی اوست از اهمیت والایی برخوردار است.همچنین كودكی كه شور و نشاط ، تحرك و جنبش در او خاموش شده و به فردی بی حوصله و ترسو و غیر فعال تبدیل شده است ، به جرات می توان گفت كه: بدون شك بزرگترین لطمعه ای كه او در این وضعیت می بیند عدم پیشرفت در تحصیل و باز ماندن از توفیق است .

در این بررسی اگر به اثر اضطراب و تاثیر آن در پیشرفت تحصیلی پرداخته شده است به این دلیل است كه نگارنده با تمام وجود معتقد است كه یكی از عوامل بسیار موثر در عدم پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در دوران تحصیلی آنان وجود اضطراب است حال این اضطراب چه از ناحیه والدین یا اولیاء آموزشگاه و معلم یا دوستان و ... باشد فرقی ندارد آنچه مهم و خطیر به نظر می رسد . توجه و پرداختن به آن به عنوان یك معضل  و مانع اصلی پیشرفت و رشد تحصیلی است و باید به هر روش ممكن رفع آن یك ضرورت و هدف آموزش صحیح است .در كل این نوشتار سعی بر آن شد كه ابتدا موضوع شكافته شود و بررسیهای به عمل آمده توسط محقیقن صورت پذیرفته بود  برخی جهت شاهد ذكر گردید تا توجه بزرگان تعلیم وتربیت به این نظر جلب گردد كه می بایست تمامی مسئولان آموزش و پرورش در سطح وزارت تا مدرسه علاوه بر رشد عقلانی باید به رشد شخصیت و قوای عاطفی دانش آموزان توجه خاصی نمایند .مسئولان مدارس به عنوان حلقه آخر زنجیر تعلیم و تربیت باید ابتدا این باور قلبی را داشته باشند كه برای توفیق مطلوب و رسیدن به درجات عالیه تربیت همراهی و همفكری والدین كمك شایسته و قابل توجهی به آنان می نماید و با آغوش باز از همراهی اولیاء دانش آموزان استقبال نمایند .در مقابل هم والدین دانش پژوه بپذیرند كه مهمترین و اساسی ترین سرمایه آنان و هر انسان هدفمند فرزندان اوست . اگر این باورها، حقیقی و اصولی در جامعه جا بیفتد بدون اغراق در خت علم شكوفا وبه بار خواهد نشست .دراین صورت است كه مسئولان مدارس به كمك و همفكری والدین بسیاری ازمشكلات روانی و اجتماعی دانش آموزان و متعلمین خود را شناسایی و در رفع آن از هر اقدامی فرو گذار نخواهند كرد . در نتیجه با یاری و مساعدت همدیگر محیط تربیتی مناسب و در خور برای آینده سازان كشور فراهم خواهد شد .در اینجاست كه نیاز به مشاور و راهنما جهت پرداختن به مشكلات برخی از دانش آموزان كه به دلایل متعددی ممكن است بیماری روانی ازجمله اضطراب از امتحان در آنان بوجود آید در هر آموزشگاهی یك ضرورت به نظر میرسد .

 





درباره وبلاگ:



آرشیو:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


نظرسنجی:


Locations of visitors to this page

آمار سایت

Seo Monitor

جاوا اسكریپت



کد تغییر خودکار رنگ پسزمینه

کدهای جاوا اسکریپت